6 cách để tiền không 'bốc hơi'
Không cần thay đổi lối sống, 6 mẹo đơn giản dưới đây có thể giúp bạn kiểm soát chi tiêu, hạn chế mua sắm bốc đồng và dành nhiều tiền hơn cho tiết kiệm.

Những thay đổi nhỏ trong thói quen chi tiêu có thể giúp bạn giữ lại nhiều tiền hơn. Ảnh: Phương Lâm.
Quản lý tiền tốt hơn không nhất thiết phải bắt đầu bằng một kế hoạch tài chính phức tạp. Một vài thay đổi nhỏ trong thói quen hàng ngày cũng có thể giúp hạn chế những khoản chi không cần thiết và dành lại nhiều tiền hơn cho các mục tiêu khác.
Ngừng mua sắm theo cảm xúc hay tránh những món đồ không cần thiết nghe có vẻ đơn giản nhưng không phải lúc nào cũng dễ thực hiện. Cách hiệu quả hơn có thể là thay đổi những thói quen và môi trường khiến việc tiêu tiền trở nên quá dễ dàng, theo The Telegraph.
Các chuyên gia tài chính gợi ý 6 cách đơn giản, từ tạo thêm vài bước trước khi thanh toán đến tự động tiết kiệm, giúp kiểm soát chi tiêu mà không cần thay đổi quá nhiều lối sống.
Khiến việc mua sắm trở nên khó hơn
Một cách đơn giản để hạn chế chi tiêu bốc đồng là tạo thêm một vài bước trước khi thanh toán. Bạn có thể xóa thông tin thẻ đã lưu trên các trang mua sắm và khỏi ví điện tử trên điện thoại.
Vix Leyton, chuyên gia tại dịch vụ lập ngân sách Thinkmoney, cho biết việc mua hàng ngày nay quá dễ dàng khi thông tin thẻ được lưu sẵn và điện thoại có thể thay ví tiền.
Việc phải lấy thẻ vật lý hoặc nhập lại thông tin thanh toán sẽ tạo ra một khoảng dừng giữa lúc muốn mua và lúc thực sự trả tiền. Khoảng thời gian này có thể giúp người mua cân nhắc lại nhu cầu của mình.

Chờ đến sáng hôm sau mới quyết định mua hàng có thể giúp hạn chế những khoản chi theo cảm xúc. Ảnh: Negative Space/Pexels.
Một cách khác là để thẻ tín dụng ở nhà khi ra ngoài. Việc chỉ có thể sử dụng thẻ ghi nợ khiến bạn ý thức rõ hơn về số tiền sắp chi, bởi khoản tiền đó sẽ được trừ trực tiếp khỏi tài khoản.
Đặt "giờ giới nghiêm" mua sắm
Mua sắm quá tay thường liên quan đến cảm xúc. Đặc biệt vào ban đêm, khi mệt mỏi, buồn chán hoặc vừa trải qua một ngày không vui, mọi người dễ cho những món đồ không cần thiết vào giỏ hàng trực tuyến.
Philly Ponniah, chuyên gia tư vấn tài chính tại Philly Financial, gợi ý đặt ra quy tắc không mua hàng sau một thời điểm nhất định, chẳng hạn 22h.
Nếu thấy một món đồ muốn mua vào ban đêm, hãy cho vào giỏ hàng và chờ đến sáng hôm sau mới quyết định. Trong nhiều trường hợp, thứ từng rất hấp dẫn vào tối hôm trước có thể không còn cần thiết vào sáng hôm sau.
Cách trì hoãn quyết định này cũng phù hợp với một nguyên tắc được đề cập trong cuốn sách Quản lý tài chính cá nhân cho phụ nữ (The Feminist Financial Handbook: A Modern Woman's Guide to a Wealthy Life) của Brynne Conroy. Quản lý tiền không chỉ là theo dõi con số mà còn liên quan đến cách mỗi người đưa ra quyết định và xây dựng thói quen chi tiêu phù hợp với hoàn cảnh của mình.
Dùng một tài khoản riêng để chi tiêu
Nếu không muốn lập bảng tính để theo dõi từng khoản chi, bạn có thể dành riêng một tài khoản cho việc mua sắm và các khoản chi tiêu hàng ngày.
Leyton khuyên sau khi thanh toán hóa đơn, dành tiền tiết kiệm và các khoản thiết yếu, hãy chuyển phần tiền còn lại sang tài khoản này. Nhờ đó, bạn dễ biết mình thực sự còn bao nhiêu tiền để chi mà không phải tính toán liên tục.
Nhiều ngân hàng số cho phép người dùng chia tiền thành các tài khoản hoặc khoản riêng. Một số ứng dụng cũng gửi thông báo ngay sau mỗi giao dịch.
Theo Leyton, những thông báo này giúp người dùng ý thức rõ hơn về số tiền đã chi. Một khoản thanh toán bằng cách chạm điện thoại có thể dễ bị quên, nhưng thông báo cho biết 38 bảng Anh vừa được trừ khỏi tài khoản sẽ khiến khoản chi trở nên rõ ràng hơn.

Liên tục nhìn thấy quảng cáo, thông báo giảm giá hoặc lời mời mua hàng có thể khiến bạn dễ chi tiền hơn. Ảnh: Phương Lâm.
Tự động hóa việc tiết kiệm
Một trong những cách đơn giản nhất để tiết kiệm là không để việc này phụ thuộc vào quyết định mỗi tháng. Bạn có thể cài đặt chuyển tiền tự động ngay khi nhận lương.
Một số ngân hàng và ứng dụng tài chính còn có tính năng “làm tròn” giao dịch. Kristen Cunliffe, chuyên gia tư vấn tài chính tại Kristen Money Coach, cho rằng đây là cách tiết kiệm mà người dùng gần như không nhận ra.
Với khoản tiết kiệm định kỳ, thay vì đợi đến cuối tháng xem còn bao nhiêu tiền, bạn có thể chuyển một phần thu nhập vào tài khoản tiết kiệm ngay ngày nhận lương. Như vậy, số tiền này được giữ lại trước khi bạn có cơ hội sử dụng.
Đây cũng là một trong những nguyên tắc nổi bật của Người giàu có nhất thành Babylon (The Richest Man in Babylon). Thông qua những câu chuyện về cách con người kiếm tiền và tích lũy tài sản, George S. Clason nhấn mạnh việc dành riêng một phần thu nhập cho bản thân trước khi sử dụng số tiền còn lại.
Cách tiếp cận này đặt việc tiết kiệm ở đầu quá trình phân bổ thu nhập, thay vì chỉ tiết kiệm phần tiền còn dư sau khi đã hoàn tất các khoản chi.
Người giàu có nhất thành Babylon (The Richest Man in Babylon)
George Samuel Clason (NXB Tổng hợp TP.HCM, 2022)
Cuốn sách kể những câu chuyện lấy bối cảnh thành Babylon cổ đại để truyền tải các nguyên tắc về kiếm tiền, tiết kiệm, kiểm soát chi tiêu và tích lũy tài sản. Thông qua những nhân vật như Arkad - người được xem là giàu nhất thành Babylon, tác giả trình bày các bài học tài chính dưới dạng những câu chuyện ngắn, dễ tiếp cận.

Hạn chế email và thông báo quảng cáo
Liên tục nhìn thấy quảng cáo, thông báo giảm giá hoặc lời mời mua hàng có thể khiến bạn dễ chi tiền hơn.
Leyton khuyên người dùng đưa các ứng dụng mua sắm ra khỏi màn hình chính, tắt thông báo từ cửa hàng và hủy đăng ký email quảng cáo.
Mạng xã hội cũng có thể tạo ra những lời mời gọi tương tự. Nếu một tài khoản thường xuyên khiến bạn muốn mua đồ, hãy bỏ theo dõi hoặc tắt thông báo. Việc giảm những tác động này giúp hạn chế những quyết định mua hàng được đưa ra trong lúc nhất thời.
Kiểm tra tài chính mỗi tháng
Hãy dành khoảng 30 phút mỗi tháng để xem lại tình hình tài chính. Bạn có thể kiểm tra tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng và khoản tiết kiệm để biết mình đã chi bao nhiêu, tiết kiệm được bao nhiêu và có khoản nào cần chú ý.
Debbie Bailey, kế toán quản trị và chuyên gia tư vấn tài chính, cho biết nhiều người chỉ nhìn lại tình hình tài chính khi có vấn đề. Việc dành một khoảng thời gian cố định mỗi tháng giúp thay đổi thói quen này.
Theo bà, kiểm tra chi tiêu không phải để cảm thấy xấu hổ vì cách mình sử dụng tiền. Quan trọng là hiểu bản thân có hài lòng với những khoản đã chi hay không và đã dành đủ tiền cho tiết kiệm hay chưa.

