4 tác dụng của quả sấu non
Những ngày đầu hè, sấu non trở thành loại quả quen thuộc trong nhiều món canh, nước giải khát và đồ ăn vặt. Theo Y học cổ truyền, sấu có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân dịch, hỗ trợ tiêu hóa...
1. Quả sấu non có tác dụng gì?
Quả sấu là loại quả đặc trưng của miền Bắc, thường được dùng khi còn xanh hoặc non để nấu canh chua, ngâm nước uống, làm ô mai hay ăn kèm muối ớt. Theo BSNT Nguyễn Thanh Hằng, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, quả sấu có vị chua, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân dịch, hỗ trợ tiêu thực và giảm cảm giác khát nước trong mùa hè.
Công dụng chính của quả sấu:
1. Hỗ trợ thanh nhiệt, giải khát
Trong những ngày nắng nóng, cơ thể mất nước nhanh hơn, dễ sinh ra cảm giác mệt mỏi, khô miệng, chán ăn. Theo Y học cổ truyền, sấu có vị chua, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt — giúp cơ thể bớt tích nhiệt từ bên trong — và sinh tân dịch, kích thích sản sinh các dịch lỏng tự nhiên như nước bọt và dịch tiêu hóa, giúp cơ thể bớt khô, bớt háo khát.
Đó là lý do vì sao một bát canh chua nấu sấu hay ly nước sấu ngâm trong ngày hè lại tạo cảm giác dễ chịu và "mát" hơn hẳn, nguyên nhân sâu xa vì vị chua từ sấu kích thích cơ thể tiết dịch tự nhiên.

Quả sấu có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân dịch, hỗ trợ tiêu thực và giảm cảm giác khát nước trong mùa hè.
2. Giúp kích thích tiêu hóa
Mùa hè, không ít người rơi vào vòng luẩn quẩn: Trời nóng, chán ăn, ăn ít rồi càng mệt. Vị chua của sấu có thể giúp phá vỡ vòng luẩn quẩn này theo cách khá đơn giản. Khi vị chua chạm vào lưỡi, cơ thể phản xạ tăng tiết nước bọt và dịch vị dạ dày, đây chính là tín hiệu "sẵn sàng tiêu hóa", giúp người ăn cảm thấy ngon miệng hơn.
3. Hỗ trợ giảm ngấy trong bữa ăn
Với những bữa ăn nhiều đạm hoặc dầu mỡ, vị chua của sấu hoạt động như một chất cân bằng tự nhiên. Axit trong sấu giúp làm dịu cảm giác béo ngậy, khiến bữa ăn trở nên thanh và dễ ăn hơn. Không chỉ vậy, sấu non còn chứa hàm lượng vitamin C khá cao, giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực vật hiệu quả hơn, đặc biệt với các loại rau lá xanh như rau muống vốn giàu sắt nhưng khó hấp thu nếu ăn đơn lẻ.
Đây là lý do sự kết hợp giữa sấu và rau muống không chỉ ngon miệng mà còn có cơ sở dinh dưỡng rõ ràng dù người xưa chưa lý giải được theo ngôn ngữ khoa học hiện đại.
4. Sấu non có giúp giải độc, giảm cân?
Nhiều người tin rằng uống nước sấu có thể giúp giảm cân hoặc thải độc cơ thể. Quan niệm này có thể xuất phát từ thực tế rằng nước sấu giúp uống nhiều nước hơn và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Tuy nhiên, đó chỉ là tác dụng gián tiếp, chưa có bằng chứng khoa học nào xác nhận sấu có khả năng giảm cân hay thải độc trực tiếp.
Một điểm cần lưu ý thêm: Nhiều loại nước sấu ngâm bán sẵn hiện nay chứa khá nhiều đường. Uống thường xuyên với lượng lớn có thể làm tăng lượng calo nạp vào, gây phản tác dụng với những người đang muốn kiểm soát cân nặng.

Nước sấu có tác dụng giải khát trong mùa hè.
2. Những lưu ý khi ăn sấu
BSNT Nguyễn Thanh Hằng cho rằng, dù là loại quả quen thuộc, sấu non có tính axit khá cao nên không phù hợp với một số đối tượng.
Người mắc bệnh dạ dày: Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản hoặc tăng tiết axit nên hạn chế ăn nhiều sấu non hoặc uống nước sấu quá chua. Axit từ sấu có thể làm tăng cảm giác cồn cào, ợ nóng, đau vùng thượng vị, đặc biệt khi ăn lúc bụng đói.
Người có men răng yếu:Axit trong sấu làm mềm tạm thời lớp men răng bên ngoài. Nếu đánh răng ngay sau khi ăn, lớp men đang yếu này dễ bị tổn thương hơn. Vì vậy nên súc miệng bằng nước lọc và chờ ít nhất 30 phút rồi mới đánh răng.
Người bệnh thận, tim mạch, tăng huyết áp:Các món sấu dầm muối, ô mai sấu hay sấu ngâm thường chứa nhiều muối. Với những người cần hạn chế natri, đây là điều cần đặc biệt lưu ý dù lượng sấu ăn vào không nhiều.
Trẻ nhỏ: Dạ dày trẻ còn nhạy cảm, ăn nhiều sấu non chấm muối ớt dễ gây kích ứng, đau bụng và ảnh hưởng men răng đang trong giai đoạn phát triển. Lượng muối trong các món sấu cay mặn cũng là điều cha mẹ cần để ý.
Phụ nữ mang thai:Nhiều mẹ bầu thích ăn sấu vì vị chua giúp dễ chịu hơn trong giai đoạn nghén, đây là phản ứng khá phổ biến của cơ thể với vị chua nói chung. Tuy nhiên ăn quá nhiều sấu chua, uống nước sấu quá đặc hoặc ăn kèm nhiều muối ớt có thể gây cồn cào, khó chịu dạ dày hoặc làm tăng nguy cơ ợ nóng vốn đã phổ biến trong thai kỳ.

Vitamin C trong sấu giúp cơ thể hấp thu sắt từ các loại rau xanh.
Sấu không phải thực phẩm cần kiêng kỵ nhưng cũng không nên ăn tùy tiện. Bác sĩ nội trú Nguyễn Thanh Hằng khuyến cáo nên dùng sấu non với lượng vừa phải, ưu tiên kết hợp trong các món canh thay vì ăn trực tiếp quá chua hay quá mặn và tránh ăn khi bụng đói. Một quả sấu trong bát canh hay vài lát sấu ngâm nhạt có thể mang lại những tác dụng tích cực mà Đông y đã ghi nhận từ lâu. Vấn đề không nằm ở bản thân quả sấu mà ở cách chúng ta sử dụng loại quả này: đúng lúc, đúng lượng và đúng với thể trạng.

























