25 năm sau di dời, 11 hộ dân vẫn mòn mỏi chờ 'sổ đỏ'

Ngôi nhà của gia đình ông Phan Tấn Thật xuống cấp nghiêm trọng sau hơn 20 năm sử dụng

An cư nhưng chưa thể “lạc nghiệp”

Năm 2001, trước tình trạng sạt lở nghiêm trọng bờ sông Trà Khúc đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người dân, chính quyền địa phương đã tổ chức di dời khẩn cấp 11 hộ dân đến khu vực tái định cư tại thôn Trường Định.

Việc di dời giúp người dân thoát khỏi hiểm họa thiên tai, nhưng sau 25 năm vẫn chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại nơi ở mới. Điều này khiến nhiều hộ dân rơi vào tình trạng "ở trên đất của mình nhưng chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để thực hiện các quyền của người sử dụng đất".

Nhiều căn nhà tại khu tái định cư đã xuống cấp nghiêm trọng nhưng người dân chưa thể sửa chữa, xây dựng

Là một trong những hộ dân di dời từ năm 2001, ông Phan Tấn Thật (SN 1964) cho biết, căn nhà xây dựng tạm trên khu đất tái định cư đã xuống cấp nghiêm trọng sau nhiều năm sử dụng.

Nhiều mảng tường bong tróc, lộ cốt thép hoen gỉ, các vết nứt kéo dài trên thân nhà, trong khi hệ thống đà mái ngói đã hư hỏng, phải chống đỡ tạm bằng các thanh sắt. Mỗi mùa mưa bão đến, cả gia đình luôn sống trong tâm trạng thấp thỏm.

Theo ông Thật, gia đình nhiều lần dự định xây mới hoặc sửa chữa nhà để bảo đảm an toàn nhưng đều phải gác lại vì khu đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

“Gia đình tôi rất muốn cải tạo nhà cửa để bảo đảm an toàn tính mạng trước mùa mưa bão nhưng do thiếu giấy tờ pháp lý nên không thể tiến hành. Tôi mong các cơ quan chức năng sớm quan tâm, giải quyết quyền lợi chính đáng này cho gia đình cũng như các hộ dân xung quanh”, ông Thật chia sẻ.

Việc thiếu hồ sơ pháp lý từ thời điểm bố trí tái định cư khiến quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất kéo dài nhiều năm

Bà Nguyễn Thị Cảm (SN 1957) cho biết, trước đây gia đình bà sở hữu khu vườn rộng gần 500m² nằm sát bờ sông Trà Khúc. Tuy nhiên, do sạt lở kéo dài, khoảng 150m² đất đã bị dòng sông cuốn trôi. Để bảo đảm an toàn, gia đình bà cùng các hộ dân được bố trí đến khu tái định cư với diện tích gần 300m².

Tuy nhiên, suốt nhiều năm qua, thửa đất này vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo bà Cảm, việc thiếu "sổ đỏ" khiến người dân không thể thực hiện các quyền hợp pháp như tặng cho, thừa kế quyền sử dụng đất cho con cháu hoặc thế chấp tài sản để vay vốn đầu tư phát triển sản xuất, cải thiện đời sống.

Cần sớm tháo gỡ "điểm nghẽn" pháp lý

Theo tìm hiểu, nguyên nhân chính khiến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất kéo dài suốt nhiều năm xuất phát từ những thiếu sót trong quá trình thực hiện công tác di dời năm 2001.

Cụ thể, khi tổ chức bố trí nơi ở mới cho các hộ dân, địa phương chưa xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định, đồng thời cũng không ban hành quyết định giao đất đối với từng hộ dân. Những thiếu hụt về hồ sơ pháp lý này đã khiến quá trình hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận gặp nhiều vướng mắc.

Người dân khu tái định cư thôn Trường Định (xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi) mong sớm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau hơn 25 năm chờ đợi

Trong nhiều năm qua, chính quyền địa phương đã nhiều lần kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét tháo gỡ, song việc cấp giấy chứng nhận vẫn chưa thể thực hiện do chưa đủ căn cứ pháp lý.

Khi quyền sử dụng đất chưa được xác lập đầy đủ, người dân không thể khai thác hiệu quả giá trị tài sản, khó tiếp cận nguồn vốn tín dụng, hạn chế khả năng đầu tư nâng cấp nhà ở và phát triển sinh kế. Điều này làm giảm hiệu quả của chính sách tái định cư, vốn được kỳ vọng mang lại cuộc sống ổn định và bền vững cho người dân sau thiên tai.

Trước những kiến nghị kéo dài của người dân, chính quyền xã Tịnh Khê đang tập trung rà soát để tháo gỡ các vướng mắc. Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết, theo quy định hiện nay, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu thuộc thẩm quyền của cấp xã.

Khu tái định cư thôn Trường Định, nơi 11 hộ dân sinh sống từ năm 2001 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp "sổ đỏ"

Để xử lý dứt điểm vụ việc tồn đọng hơn 25 năm, UBND xã đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn rà soát toàn bộ hồ sơ cũ, đồng thời làm việc trực tiếp với từng hộ dân nhằm thống nhất phương án xử lý.

"Sau khi hoàn tất việc rà soát, địa phương sẽ tổ chức tham vấn ý kiến các sở, ngành chuyên môn để lựa chọn phương án phù hợp nhất. Khi bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý theo quy định, UBND xã sẽ trình cấp có thẩm quyền xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 11 hộ dân", ông Thanh thông tin.

NHƯ ĐỒNG