10 xu hướng an ninh mạng định hình thế giới 2026

1. AI sẽ trở thành hệ điều hành của kẻ tấn công

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã chuyển từ một công cụ hữu ích thành động cơ vận hành các cuộc tấn công mạng hiện đại. Năm 2026, AI sẽ tự động hóa việc trinh sát, phát triển chuỗi khai thác, tạo ra các cuộc tấn công lừa đảo đáng ngại trên quy mô lớn và mạo danh các giám đốc điều hành với giọng nói và video gần như hoàn hảo. Kỹ thuật xã hội sẽ trở nên gần như không thể phân biệt được với giao tiếp hợp pháp.

Năm 2026, AI trở nên sôi động, an ninh mạng sẽ trở thành xương sống của mọi quốc gia.

Theo báo cáo của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) các nhóm tội phạm đã sử dụng AI để tạo ra giọng nói giả mạo (deepfake) cho các vụ tống tiền, còn theo Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng (CISA) Mỹ thì kỹ thuật xã hội do AI điều khiển sẽ là một trong những rủi ro hàng đầu trong tương lai. Các tổ chức dựa vào các phương pháp phát hiện truyền thống sẽ nhanh chóng tụt hậu, và chỉ có phòng thủ được hỗ trợ bởi AI mới có thể sánh kịp với tấn công được hỗ trợ bởi chính AI.

2. Mã độc tống tiền bước vào giai đoạn hung hăng nhất

Giới tội phạm điều hành mã độc tống tiền đang nhanh chóng công nghiệp hóa phân khúc này với tốc độ chóng mặt, nhanh hơn mọi phân khúc tội phạm mạng khác. Chúng sử dụng AI để liên tục quét Internet, xâu chuỗi các lỗ hổng và phát động các cuộc tấn công với sự can thiệp tối thiểu của con người. Tốc độ xâm nhập sẽ tăng lên đáng kể theo thời gian. Các tổ chức có chương trình vá lỗi yếu, không được giám sát hoặc khả năng ứng phó sự cố chậm trễ sẽ phải gánh chịu hậu quả nghiêm trọng.

Mã độc tống tiền bước vào giai đoạn hung hăng nhất.

Các bệnh viện, hệ thống cấp nước, cầu cảng, mạng lưới hậu cần, nhà sản xuất và các tiện ích khu vực sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công gia tăng. Chỉ số Tình báo Mối đe dọa X-Force năm 2025 (X-Force Threat Intelligence Index) của IBM cho thấy sự gia tăng 71% trong việc khai thác lỗ hổng như là vectơ truy cập ban đầu cho các chiến dịch mã độc tống tiền. Các nhóm liên kết với nhà nước đang chuyển hướng sang các hoạt động ảnh hưởng đến thế giới vật chất, đặc biệt là ở những khu vực mà các sự cố mạng có thể gây ra những gián đoạn dây chuyền.

3. Việc thực thi CMMC bắt đầu và các yêu cầu tương tự lan rộng trong chính phủ

CMMC (Cybersecurity Maturity Model Certification) là Chứng nhận mô hình trưởng thành an ninh mạng, bộ tiêu chuẩn của Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD) ban hành. Năm 2026, việc tuân thủ sẽ chuyển từ việc ghi chép chính sách sang bằng chứng về hiệu suất an ninh thực tế. Các cơ quan quản lý, bảo hiểm và kiểm toán viên sẽ thúc đẩy các tổ chức hướng tới việc giám sát kiểm soát liên tục và yêu cầu bằng chứng cho thấy các biện pháp bảo vệ an ninh đang hoạt động trong suốt cả năm.

Chứng nhận CMMC cuối cùng sẽ được ghi trực tiếp vào hợp đồng, có nghĩa là điều kiện để tham gia vào các dự án thuộc Cơ sở công nghiệp quốc phòng và sẽ phụ thuộc vào việc tuân thủ có thể đo lường được với NIST 800-171. Chính quyền tiểu bang và địa phương, các cơ quan dân sự liên bang và các cơ quan quản lý cơ sở hạ tầng trọng yếu sẽ ngày càng xem các khuôn khổ kiểu CMMC như một mẫu mực cho các yêu cầu an ninh mạng của riêng họ.

4. NIST trở thành tiêu chuẩn quốc gia mới về an ninh mạng

Tại Mỹ, NIST trở thành tiêu chuẩn quốc gia mới về an ninh mạng thay cho ISO.

NIST 800-171 và Khung an ninh mạng NIST (tức bộ tiêu chuẩn an ninh của Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ hay NIST) . Bộ tiêu chuẩn này sẽ được tăng cường, thay thế tiêu chuẩn ISO 27001 và các khung tương tự làm mô hình tham chiếu chính cho các tổ chức của Mỹ.

Đây là một sự thay đổi nền tảng. NIST đang trên đà trở thành ngôn ngữ chung về an ninh mạng tại Mỹ, thống nhất các kỳ vọng giữa các ngành và loại bỏ sự nhầm lẫn phát sinh từ việc phải xử lý nhiều khung pháp lý khác nhau với mục đích chồng chéo.

5.Mã hóa bước vào kỷ nguyên mới của rủi ro và sự đổi mới

Mã hóa đang trải qua những thay đổi mạnh mẽ. Các tổ chức đang chuẩn bị cho các thuật toán hậu lượng tử được NIST phê duyệt trong khi các đối thủ đang đẩy nhanh việc đánh cắp khóa bằng AI.

Mã hóa sẽ được mở rộng sâu hơn vào các hệ thống, bao gồm nhật ký, danh tính máy, trường cơ sở dữ liệu, bộ nhớ và tất cả các kho lưu trữ sao lưu. Áp lực sẽ không đến từ chính mã hóa mà từ quản trị đằng sau nó. Quản lý khóa kém sẽ gây ra tác động hoạt động lớn hơn so với các thuật toán mã hóa yếu. Các tổ chức hiện đại hóa tư thế mã hóa của họ sớm sẽ tránh được quá trình chuyển đổi vội vàng sau này.

6. Bảo mật danh tính trở thành chiến trường trọng tâm

Việc xâm phạm danh tính vẫn là nguyên nhân chính gây ra các vụ vi phạm trong năm 2026. Kẻ tấn công ngày càng dựa vào việc phát lại mã thông báo phiên, mạo danh giám đốc điều hành, đánh cắp danh tính máy và lạm dụng tài khoản dịch vụ. CrowdStrike báo cáo rằng 75% các vụ xâm nhập liên quan đến việc đánh cắp danh tính hoặc thông tin đăng nhập hợp lệ chứ không phải phần mềm độc hại.

Ranh giới danh tính đã trở thành ranh giới thực sự. Các tổ chức không thể xác định rõ ràng ai có quyền truy cập vào cái gì và quyền truy cập đó được quản lý như thế nào sẽ phải đối mặt với các sự cố lặp đi lặp lại. Các chương trình quản lý danh tính hoàn thiện sẽ trở thành con đường nhanh nhất để giảm thiểu rủi ro có thể đo lường được.

7. Sự phân tán công cụ bảo mật thu hẹp lại thành các nền tảng AI thống nhất

Các hội đồng quản trị đã mất kiên nhẫn với sự phân tán công cụ làm tăng chi phí mà không cải thiện hiệu suất bảo mật. Cuộc khảo sát Global Digital Trust Insights năm 2025 của PwC cho thấy 52% CISO có kế hoạch giảm sự phân tán công cụ cụ thể vì nó tạo ra các điểm mù và chi phí phát sinh.

Các tổ chức sẽ hợp nhất thành các nền tảng thống nhất kết hợp phát hiện, phản hồi, ghi nhật ký, thông tin chi tiết về danh tính và tạo bằng chứng tự động. Các nền tảng này sẽ được hỗ trợ mạnh mẽ bởi AI vì chúng phải hoạt động trong môi trường mà các chuyên gia bảo mật lành nghề vẫn còn khan hiếm. Các công ty đơn giản hóa hệ thống của mình sẽ thấy lợi ích ngay lập tức về khả năng hiển thị, tốc độ phản hồi và chi phí hoạt động.

8. Rủi ro an ninh mạng trong chuỗi cung ứng gia tăng trên mọi lĩnh vực

Rủi ro an ninh mạng trong chuỗi cung ứng gia tăng trên mọi lĩnh vực.

Các đối thủ đã nhận ra rằng chỉ cần một nhà cung cấp yếu kém cũng có thể gây tổn hại cho hàng chục tổ chức cùng một lúc. Các cuộc tấn công vào các nhà cung cấp dịch vụ quản lý, nền tảng đám mây, ứng dụng SaaS và các nhà thầu phụ chuyên biệt sẽ gia tăng. Các bảng câu hỏi nhà cung cấp truyền thống đã lỗi thời.

Các tổ chức sẽ cần khả năng giám sát liên tục đối với các biện pháp kiểm soát của nhà cung cấp, chứ không phải chỉ là tài liệu tĩnh. Kỳ vọng rằng các công ty phải chịu trách nhiệm về tình trạng an ninh của chuỗi cung ứng của họ sẽ trở nên phổ biến.

9.Cuộc tranh luận về việc kiểm tra lưu lượng truy cập được mã hóa ngày càng gay gắt

Các tổ chức muốn có khả năng giám sát lưu lượng truy cập được mã hóa để phát hiện mối đe dọa. Các cơ quan quản lý và những người ủng hộ quyền riêng tư muốn có các đảm bảo quyền riêng tư mạnh mẽ hơn.

Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây muốn các mô hình kiểm tra phù hợp với kiến trúc của họ. Những yêu cầu cạnh tranh này sẽ xung đột trong suốt năm 2026, đưa việc kiểm tra lưu lượng truy cập được mã hóa trở thành trọng tâm của các cuộc tranh luận pháp lý, kỹ thuật và chính sách. Công nghệ điện toán bí mật và công nghệ kiểm tra bảo vệ quyền riêng tư sẽ phát triển mạnh mẽ, nhưng các tổ chức vẫn sẽ phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn khi cân bằng giữa quyền riêng tư, rủi ro và hiệu suất.

10. Khả năng phục hồi an ninh mạng trở thành thước đo đối với hội đồng quản trị

Khả năng phục hồi an ninh mạng trở thành thước đo đối với hội đồng quản trị.

Hội đồng quản trị sẽ chuyển trọng tâm từ tình trạng tuân thủ sang khả năng sẵn sàng phục hồi. Khảo sát Hội đồng quản trị năm 2025 của công ty kiểm toán, tư vấn Anh Deloitte cho thấy khả năng phục hồi mạng, tính liên tục kinh doanh và tốc độ phục hồi hiện là ba chỉ số hàng đầu mà hội đồng quản trị muốn nắm rõ, vượt qua cả trạng thái tuân thủ truyền thống.

Rõ ràng là hội đồng quản trị sẽ muốn hiểu hệ thống có thể được phục hồi nhanh như thế nào, mạng lưới được phân đoạn tốt ra sao, liệu các bản sao lưu có bất biến hay không và mức độ chuẩn bị như thế nào. Các nhóm sẽ phải ứng phó với một cuộc tấn công thực sự.

Kết luận

An ninh mạng sẽ được đánh giá dựa trên kết quả có thể đo lường được, chứ không phải dựa trên sự hiện diện của các công cụ hoặc chính sách. Sự thay đổi cơ bản này sẽ neo giữ an ninh mạng như một yếu tố cốt lõi quyết định sự ổn định hoạt động và uy tín lãnh đạo.

Năm 2026 là năm an ninh mạng trở thành xương sống của sự sẵn sàng quốc gia. Mô hình xuyên suốt của 10 dự báo trên đều không thể nhầm lẫn. An ninh mạng đang chuyển từ phòng thủ phản ứng sang sẵn sàng liên tục. Kẻ thù đang tăng tốc với trí tuệ nhân tạo. Các cơ quan chính phủ đang nâng cao kỳ vọng. Các công ty bảo hiểm đang thắt chặt các yêu cầu. Hội đồng quản trị đang yêu cầu khả năng hiển thị về khả năng phục hồi hoạt động. Khoảng cách giữa các tổ chức hiện đại hóa và những tổ chức trì hoãn sẽ ngày càng mở rộng hơn vào năm 2026 so với bất kỳ năm nào trước đó.

Đối với các công ty trong ngành an ninh quốc phòng và mọi lĩnh vực dựa vào các hoạt động kỹ thuật số đáng tin cậy thì an ninh mạng không còn là một lĩnh vực CNTT đơn thuần nữa. Nó là sự đảm bảo nhiệm vụ. Các tổ chức đầu tư vào quản trị danh tính, giám sát liên tục, các biện pháp kiểm soát phù hợp với NIST và các nền tảng hỗ trợ AI thống nhất sẽ bảo đảm cả hoạt động và vị thế cạnh tranh của họ. Những ai trì hoãn công việc này sẽ nhận thấy mối đe dọa giờ đây không còn cho họ thời gian như trước nữa.

PV