10 năm thực hiện Đề án 938: Đổi thay từ nhận thức đến hành động

Qua 10 năm triển khai Đề án “Tuyên truyền, vận động, giáo dục, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017 - 2027” theo Quyết định số 938/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Đề án 938), Lào Cai đã đạt và vượt các mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu đề ra. Việc thực hiện hiệu quả Đề án đã từng bước góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của cán bộ, hội viên, phụ nữ và cộng đồng.

Kết quả nổi bật đầu tiên là nâng cao chất lượng công tác truyền thông, giáo dục, vận động.

Bên cạnh đó, có 316/316 cán bộ chuyên trách tham gia triển khai đề án được bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng, đạt 100%, vượt 5% kế hoạch. Con số tuyệt đối có ý nghĩa quan trọng bởi đội ngũ cán bộ chuyên trách trực tiếp làm công tác tham mưu, tổ chức thực hiện và hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết các vấn đề xã hội. Đồng thời, đã có 33.905/35.690 hội viên, phụ nữ được cung cấp kiến thức, kỹ năng về phòng, chống bạo lực giới, bạo lực gia đình và được hỗ trợ nâng cao khả năng tự bảo vệ, lên tiếng trước các hành vi bạo lực, đạt 95%, vượt 5% kế hoạch.

Những chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch cho thấy Lào Cai đã nỗ lực đổi mới thực hiện nhiều hình thức tuyên truyền phù hợp. Trong 10 năm, toàn tỉnh đã tổ chức 6.890 buổi truyền thông trực tiếp cho trên 556.500 lượt người; 386 hội thi, diễn đàn, tọa đàm, giao lưu, hội thảo chuyên đề thu hút gần 32.000 lượt người; 525 cuộc tuyên truyền về an toàn thực phẩm cho trên 28.100 lượt người; 1.050 buổi truyền thông, tập huấn làm cha mẹ cho trên 29.500 lượt người.

Hoạt động thông tin, chiếu bóng lưu động duy trì 1.670 - 1.920 buổi/năm, trong đó ưu tiên 70% số buổi phục vụ vùng sâu, vùng xa. Hằng năm, Lào Cai in 56.000 tờ gấp tuyên truyền về “Xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh”, hỏi - đáp về vi phạm hành chính trong phòng, chống bạo lực gia đình.

Ngoài ra, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh phối hợp với Sở Y tế tỉnh tổ chức 5.644 buổi sinh hoạt, trực tiếp tuyên truyền, vận động thực hiện Đề án 938 cho 194.406 lượt người.

Cùng với truyền thông rộng khắp, công tác xây dựng mô hình đã tạo dấu ấn nổi trội với 568 mô hình, câu lạc bộ và trên 25.600 thành viên, vượt 78% kế hoạch. Nhiều mô hình, câu lạc bộ tiêu biểu như: “Xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Mẹ và bé”, “Người cha tốt của con”, “Phòng, chống bạo lực gia đình trên cơ sở giới”... và 106 Câu lạc bộ “Phụ nữ sinh con một bề là gái không sinh con thứ 3”.

Thực hiện Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em”, các cấp hội phụ nữ đã thành lập, duy trì hiệu quả 821 tổ truyền thông cộng đồng, 168 câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, 90 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng và các mô hình hỗ trợ phụ nữ, trẻ em tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, đã phối hợp tuyên truyền, vận động, ngăn chặn thành công 269 trường hợp tảo hôn; hỗ trợ nhiều phụ nữ, trẻ em hoàn cảnh khó khăn; kịp thời phát hiện, kết nối hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại và mua bán người. Điểm sáng nhân văn là Chương trình “Mẹ đỡ đầu” đã kết nối, nhận đỡ đầu 652 trẻ mồ côi với kinh phí vận động hỗ trợ trên 5 tỷ đồng từ năm 2021 đến nay.

Một kết quả nổi bật khác là công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tham gia triển khai Đề án. Các ngành đã lồng ghép nội dung đề án vào các chương trình đào tạo, bồi dưỡng. 10 năm qua, các ngành đã tổ chức gần 860 lớp tập huấn chuyên đề, chuyên sâu, bồi dưỡng nghiệp vụ gắn với đề án cho gần 43.000 lượt người. Đáng chú ý, ở lĩnh vực y tế, Lào Cai đạt thành tựu quan trọng là khống chế thành công tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh: giảm từ 112,9 trẻ trai/100 trẻ gái/năm 2016 xuống 111,7 trẻ trai/100 trẻ gái/năm 2025 và ước tính tiếp tục duy trì đà giảm xuống mức dưới 111 trẻ trai/100 trẻ gái/năm 2026. Bên cạnh đó, 100% cơ sở y tế trên địa bàn ký cam kết tuyệt đối không thông báo giới tính thai nhi cho khách hàng.

Song song với triển khai đề án, Lào Cai đã tăng cường tham gia xây dựng và giám sát việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến phụ nữ, trẻ em và bình đẳng giới. Các cấp hội, cơ quan liên quan đã góp ý trên 200 dự thảo văn bản, chương trình, đề án, chính sách. Toàn tỉnh tổ chức 186 cuộc giám sát việc thực hiện các chính sách, pháp luật về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, bảo vệ trẻ em, an toàn thực phẩm và các vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ, trẻ em tại cơ sở.

Các cấp hội phụ nữ đã thực hiện 189 cuộc giám sát chuyên đề; tham gia 758 cuộc đối thoại, tiếp xúc giữa cấp ủy, chính quyền với hội viên, phụ nữ; tổ chức 42 hội nghị chuyên đề về các vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ và trẻ em. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội và đối thoại vừa giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng từ cơ sở, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ, trẻ em, vừa nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước.

Thành công của Đề án 938 là tiền đề quan trọng để Lào Cai tiếp tục nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo, đồng thời chủ động nhận diện, ứng phó với những vấn đề xã hội mới phát sinh. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, nhất là vai trò nòng cốt của các cấp hội phụ nữ, công tác hỗ trợ giải quyết các vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ tiếp tục đi vào chiều sâu, góp phần xây dựng Lào Cai giàu mạnh, tiến bộ, hạnh phúc, phát triển bền vững.