10 điểm sáng trong The Odyssey của Christopher Nolan

Sau thời gian dài được khán giả toàn cầu mong đợi, The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan chính thức ra mắt tại Trung Quốc. Bộ phim hiện đã thu về hơn 1,3 tỷ USD trên toàn cầu, trở thành tác phẩm có doanh thu cao nhất trong sự nghiệp của Nolan.

Tại thị trường Trung Quốc, phim cũng tạo được sức hút đáng kể. Hai cuối tuần chiếu sớm tại các phòng chiếu định dạng đặc biệt mang về hơn 50 triệu NDT, trong khi doanh thu đặt trước cùng các suất chiếu sớm đã vượt 113 triệu NDT trước ngày phát hành chính thức. Điểm Douban của phim cũng tăng từ 8,2 lên 8,3.

The Odyssey là tác phẩm mới nhất của đạo diễn Christopher Nolan, chuyển thể từ sử thi cùng tên của Homer. Ảnh: NSX

Được chuyển thể từ sử thi Odyssey của Homer, bộ phim xoay quanh Odysseus và hành trình trở về quê nhà kéo dài 10 năm sau cuộc chiến thành Troy. Ngay từ khi công bố, dự án đã thu hút sự chú ý nhờ tên tuổi Christopher Nolan cùng quy mô sản xuất được đầu tư lớn.

Với kinh phí khoảng 250 triệu USD, Nolan lựa chọn quay toàn bộ bộ phim bằng phim nhựa IMAX và hạn chế tối đa việc dùng kỹ xảo số thay cho cảnh quay thực tế. Nam đạo diễn cho biết câu chuyện này đã được ông ấp ủ gần 20 năm, đặc biệt là hình tượng Ngựa thành Troy và ý nghĩa mà nhân vật Odysseus có thể mang đến cho khán giả đương đại.

Để khán giả dễ tiếp cận hơn với tác phẩm, dưới đây là 10 thông tin đáng chú ý xoay quanh The Odyssey.

1. "Odyssey" thực sự có nghĩa là gì?

The Odyssey là một trong hai sử thi nổi tiếng của văn học Hy Lạp cổ đại, bên cạnh Iliad. Nhân vật trung tâm của tác phẩm là Odysseus, vị vua xứ Ithaca và một trong những chiến binh nổi bật của cuộc chiến thành Troy.

Tuy nhiên, Odyssey không đơn giản chỉ là cách gọi tên Odysseus. Từ này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ và dần được sử dụng để chỉ một hành trình phiêu lưu dài, nhiều thử thách và biến cố.

Đó cũng là lý do từ Odyssey xuất hiện trong nhiều tựa phim, chẳng hạn 2001: A Space Odyssey hay A Writer's Odyssey. Với The Odyssey, cái tên có thể được hiểu như một hành trình phiêu lưu đặc biệt của Odysseus trên đường trở về quê nhà.

2. Ngựa thành Troy

Hình tượng "Ngựa thành Troy" được Christopher Nolan tái hiện theo cách khác biệt trong phim. Ảnh: NSX

Trong nguyên tác, câu chuyện về Ngựa thành Troy không chiếm phần lớn dung lượng nhưng lại là chi tiết nổi tiếng nhất gắn với Odysseus. Sau khi nghĩ ra kế sách dùng ngựa gỗ để đưa binh lính vào thành Troy, Odysseus góp phần giúp quân Hy Lạp giành chiến thắng.

Trong The Odyssey, Nolan đưa hình tượng này lên ngay từ đầu và tiếp tục sử dụng nó ở cuối phim. Tuy nhiên, đạo diễn không tái hiện Ngựa thành Troy theo hình ảnh quen thuộc.

Thay vào đó, con ngựa được đặt trong trạng thái nửa chìm dưới cát, giống như một đài tưởng niệm đổ nát. Nolan từng chia sẻ rằng ông muốn thông qua hình tượng này suy nghĩ lại về ý nghĩa của Ngựa thành Troy sau hàng nghìn năm lịch sử. Đây cũng là hình ảnh đã tồn tại trong ý tưởng của ông suốt gần hai thập kỷ.

3. Helen và vẻ đẹp nổi tiếng

Helen là một trong những nhân vật quan trọng của thần thoại Hy Lạp và thường được miêu tả là người phụ nữ đẹp nhất thế giới. Vẻ đẹp của bà được xem là nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến thành Troy.

Tuy nhiên, Nolan lựa chọn một hướng tiếp cận khác. Thay vì nhấn mạnh hình tượng "mỹ nhân gây họa", bộ phim chú trọng hơn đến trí tuệ, sức mạnh và tính chủ động của Helen.

Đây là một trong những thay đổi cho thấy cách Nolan muốn đưa các nhân vật thần thoại ra khỏi những khuôn mẫu quen thuộc, đồng thời tạo cho họ nhiều chiều sâu hơn khi đặt vào bối cảnh hiện đại.

4. Luật của Zeus

Một khái niệm xuất hiện nhiều lần trong The Odyssey là luật của Zeus, hay quy tắc về lòng hiếu khách trong văn hóa Hy Lạp cổ đại.

Theo quan niệm này, chủ nhà phải đối xử tử tế và bảo vệ những người tìm đến nhà mình, bất kể họ là quý tộc, người nghèo, nô lệ hay kẻ lang thang. Bởi trong thần thoại Hy Lạp, một người xa lạ hoàn toàn có thể là vị thần đang cải trang. Đổi lại, khách cũng phải tôn trọng chủ nhà, gia đình và tài sản của họ.

Khái niệm này giúp lý giải một số tình tiết trong phim, đồng thời trở thành công cụ để Nolan khai thác mối quan hệ giữa thần linh, con người và những quy luật vô hình chi phối thế giới.

5. Người khổng lồ một mắt và Poseidon

Poseidon được nhắc đến nhiều lần trong phim nhưng không xuất hiện trực tiếp. Cách xử lý này phù hợp với chủ đề xuyên suốt của Nolan về ranh giới giữa thần linh và con người.

Trong nguyên tác, Odysseus và những người đồng hành từng gặp Cyclops Polyphemus, con trai của Poseidon. Sau khi bị người khổng lồ ăn thịt đồng đội, Odysseus tìm cách đánh lừa và làm mù hắn để trốn thoát.

Một chi tiết nổi tiếng trong nguyên tác là Odysseus tự xưng mình tên là "Không ai". Tuy nhiên, Nolan đã loại bỏ chi tiết này trong phiên bản điện ảnh, thay vào đó tập trung nhiều hơn vào hoàn cảnh sinh tồn của các nhân vật và ý nghĩa của việc bước vào hang động của người khổng lồ.

Sự thay đổi này cho thấy The Odyssey không phải bản chuyển thể bám sát nguyên tác từng chi tiết, mà là cách Nolan diễn giải lại sử thi theo ngôn ngữ điện ảnh của riêng mình.

6. Nữ phù thủy Circe

Circe trong thần thoại Hy Lạp không đơn thuần là một nữ phù thủy. Bà là con gái của thần mặt trời Helios và nữ thần biển Perseis. Trong nguyên tác, Circe biến những người đồng hành của Odysseus thành lợn. Để cứu họ, Odysseus nhận được một loại thảo dược có tên Moly từ thần Hermes, nhờ đó không bị ảnh hưởng bởi phép thuật của Circe.

Sau khi đồng đội trở lại hình dạng con người, họ còn ở lại hòn đảo của Circe suốt một năm.

Trong phim, Nolan lược bỏ và tinh giản nhiều tình tiết, đồng thời xây dựng Circe với sắc thái bi thương hơn. Nhân vật vì thế có nhiều nét gần với con người thay vì chỉ được khắc họa như một sinh vật thần thoại.

7. Trở về nhà

Một trong những chủ đề quen thuộc trong phim của Nolan là hành trình trở về. The Odyssey thậm chí có thể được xem là câu chuyện về một người đàn ông dành 10 năm để tìm đường trở về với gia đình.

Trong hành trình, Odysseus từng đi qua vùng đất của các nàng Siren. Ông yêu cầu thủy thủ trói mình vào cột buồm để có thể nghe tiếng hát của họ mà không bị cuốn theo.

Khi được hỏi những nàng Siren đã hát gì, Odysseus cho biết bài hát khiến ông nhận ra rằng mình có lẽ không thực sự muốn trở về nhà. Chi tiết này mở ra một cách hiểu khác về hành trình của nhân vật: "trở về" không chỉ là trở lại một địa điểm, mà còn có thể là hành trình tìm lại chính mình và những điều từng khiến bản thân lựa chọn con đường ấy.

8. Athena và thông điệp phản chiến

Hình tượng nữ thần Athena được Christopher Nolan sử dụng để mở rộng chủ đề về chiến tranh và con người. Ảnh: NSX

Athena là nữ thần trí tuệ và là nhân vật luôn đứng về phía Odysseus trong nguyên tác. Bà giúp ông tìm cách khôi phục vị trí của mình tại Ithaca. Trong phiên bản của Nolan, Athena được xử lý theo hướng khác biệt. Đây là vị thần duy nhất xuất hiện trong phim nhưng chủ yếu tồn tại trong trí tưởng tượng của Odysseus.

Hình tượng này được sử dụng như một sự phản chiếu tâm lý của nhân vật, đồng thời gắn với cảm giác tội lỗi và những ám ảnh mà chiến tranh để lại.

Chủ đề phản chiến cũng là một mạch xuyên suốt trong nhiều tác phẩm của Nolan, từ Dunkirk đến những bộ phim khác của ông. Với The Odyssey, thông điệp này tiếp tục được đặt trong câu chuyện về chiến tranh, sự mất mát và hành trình trở về.

9. Lời tri ân ở cuối phim

Một trong những chi tiết đặc biệt phía sau quá trình sản xuất The Odyssey là sự tri ân của Nolan dành cho cộng sự thân thiết David Whigham, người qua đời vào tháng 8/2025.

Ông từng tham gia hỗ trợ Nolan trong quá trình làm phim và ngay cả khi sức khỏe suy yếu vẫn tiếp tục đóng góp cho việc kiểm định chất lượng hình ảnh IMAX của dự án.

The Odyssey cũng ghi dấu khi trở thành phim truyện đầu tiên trong lịch sử được quay hoàn toàn bằng máy quay phim IMAX. Quá trình quay kéo dài 91 ngày và sử dụng hơn 2,1 triệu feet phim nhựa. Thế hệ máy quay IMAX mới được phát triển trong quá trình sản xuất còn được đặt tên "Kelley" để tưởng nhớ nhà làm phim này cùng những người đồng nghiệp và gia đình của ông.

10. Định dạng nào đáng xem nhất ?

The Odyssey được quay hoàn toàn bằng máy quay phim IMAX và hướng đến trải nghiệm điện ảnh quy mô lớn. Ảnh: NSX

Với một bộ phim được Nolan xây dựng ngay từ đầu cho IMAX, định dạng trình chiếu là yếu tố được nhiều khán giả quan tâm.

Phiên bản màn ảnh thông thường có các tỷ lệ khung hình 2.39:1 và 1.85:1, trong khi IMAX thông thường sử dụng tỷ lệ 1.90:1. Một số phòng chiếu IMAX laser có thể trình chiếu ở tỷ lệ 1.43:1, gần với định dạng mà Nolan hướng tới trong quá trình sản xuất.

Nếu xét về trải nghiệm gần nhất với bản dựng gốc, IMAX GT laser là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc. Tại Trung Quốc đại lục hiện chỉ có một số phòng chiếu đáp ứng được định dạng này, trong đó có các địa điểm tại Bắc Kinh, Đông Quản, Cáp Nhĩ Tân và Liêu Ninh.

Ngoài IMAX, các phòng chiếu Dolby Cinema và CINITY LED cũng có thể mang đến trải nghiệm hình ảnh, âm thanh chất lượng cao. Tuy nhiên, sự khác biệt về tỷ lệ khung hình không đồng nghĩa phiên bản thông thường sẽ bị cắt bỏ những phần quan trọng của câu chuyện. Thay đổi khung hình chủ yếu nhằm tăng hiệu quả thị giác và phục vụ cách kể chuyện ở từng phân đoạn.

Với The Odyssey, điều quan trọng hơn cả vẫn là cách Christopher Nolan đưa một sử thi có tuổi đời hàng nghìn năm vào ngôn ngữ điện ảnh hiện đại. Những thay đổi về nhân vật, biểu tượng và cấu trúc câu chuyện cho thấy đây không đơn thuần là một bản chuyển thể, mà là cách đạo diễn diễn giải lại hành trình của Odysseus từ góc nhìn của thế kỷ XXI.